سيد علي اكبر قرشي

32

قاموس قرآن ( فارسي )

ر راء : دهمين حرف از حروف الفباى عربى و دوازدهمين حرف الفباى فارسى است ، به تنهائى معنائى ندارد و جزء كلمه واقع مىشود و در حساب ابجد بجاى عدد دويست است . رأس : سر . * ( « وَأَلْقَى الأَلْواحَ وَأَخَذَ بِرَأْسِ أَخِيه يَجُرُّه إِلَيْه » ) * اعراف : 150 . يعنى الواح را انداخت و سر برادرش را گرفت بسوى خود ميكشيد * ( « ثُمَّ صُبُّوا فَوْقَ رَأْسِه مِنْ عَذابِ الْحَمِيمِ » ) * دخان : 48 . جمع آن رؤس است نحو * ( « وَإِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُؤُسُ أَمْوالِكُمْ . . . » ) * بقره : 279 . * ( « إِنَّها شَجَرَةٌ تَخْرُجُ فِي أَصْلِ الْجَحِيمِ طَلْعُها كَأَنَّه رُؤُسُ الشَّياطِينِ » ) * صافّات : 65 . در اين آيه ميوهء درخت زقوم به سرهاى شياطين تشبيه شده است بعقيدهء الميزان اين تشبيه بعنايت آنست كه در اوهام مردم شياطين در اقبح صورت مصور است چنان كه ملك در احسن صورت . على هذا معنى آيه آنست كه ميوهء آن هر چه بيشتر كريه و ناخوش آيند و نفرت آور است و نيز بعقيدهء الميزان مشبّه به در اذهان مردم مصور و موجود است و اين سخن تشبيه بشيء نامعلوم نيست . اين نظر ، سومين وجهى است كه مجمع البيان در توجيه تشبيه فوق آورده است و نيز در مجمع نقل شده كه رؤس الشياطين ميوهء درختى است كه استن نام دارد و آن شبيه به انسان است . كشاف نيز همينطور گفته است . ناگفته نماند : در اشعار عرب هست كه امرء القيس گفته :